Wouters Point of View #1 – Merchandising!

Het leek allemaal zo onschuldig, 38 jaar geleden. Er zou een spannende ruimtefilm uitkomen over een boerenjongen die een prinses redt uit de handen van een kwaadaardige tovenaar, en je kon thuis het verhaal naspelen met een stel poppetjes dat ter gelegenheid van de film in de speelgoedwinkel kwam te liggen. Twaalf pupkes in totaal in eerste instantie. De rest mocht je er mooi bij verzinnen. In die tijd werd er schijnbaar nog vertrouwd op het fantaserend vermogen van kinderen. Daar komt nog eens bij dat de eerste actiefiguurtjes pas beschikbaar kwamen ruim nadat de film in première was gegaan. Er was op het gebied van spektakelfilms toch weinig concurrentie.

Zonder al te veel in detail te treden (de eerlijkheid gebiedt mij namelijk te zeggen dat ik absoluut geen kenner – haha – ben op het gebied van Star Wars speelgoed) – de film bracht een ware sensatie teweeg en speelgoedfabrikant Kenner kon de overweldigende vraag domweg niet aan. Regisseur George ‘I have foreseen this’ Lucas bleek achteraf zijn pensioen in één klap veiliggesteld te hebben, toen hij bij filmmaatschappij 20th Century Fox had bedongen dat hij voor Star Wars in plaats van een salarisverhoging (van $150.000 naar $500.000) de rechten op de merchandise en op eventuele sequels zou krijgen. Een lachertje in die tijd. Aan filmmerchandise viel immers niks te verdienen. Sterker nog: dat was geheid je grootste verliespost!

Wat zullen de studiohoofden van Fox achteraf beteuterd hebben gekeken. Die $350.000 is in de loop der jaren flink wat nullen extra waard geworden. Star Wars veranderde de manier waarop films in de markt gezet worden. Tegenwoordig is het haast ondenkbaar dat je van je favoriete spektakelfilm geen lunchbox, beeldje of T-shirt kan kopen. Meer en meer verschillende producten worden er aangeboden, omdat de merchandise een eventuele tegenvallende kaartverkoop kan compenseren. Maar hoe goed andere (reeksen) films ook hun best doen, geen van allen lijken ze te kunnen tippen aan de hoeveelheid aan en diversiteit in merchandise die er voor Star Wars is vervaardigd. En nog steeds vervaardigd wordt.

Want met elke nieuwe film moet er natuurlijk nieuw aanbod komen. En wij, als trouwe filmliefhebbers, zijn het aan onze stand verplicht om dat aanbod gretig af te nemen. Dat gaat vanzelf. Gedachteloos. Maar omdat niks in het leven zeker is, heeft Disney – dat in 2012 Lucasfilm heeft opgekocht voor een slordige 4 miljard dollar – bedacht dat de consument een handje geholpen moet worden. Vandaag, op 4 september 2015, gaat alvast een flinke bult merchandise voor Episode VII in de verkoop. Een dikke drie maanden voordat de film überhaupt in de bioscoop draait. Nogal een verschil met 38 jaar geleden. En om er een echt evenement van te maken, heeft deze dag een naam gekregen: ‘Force Friday’.

“Tegenwoordig is het haast ondenkbaar dat je van je favoriete spektakelfilm geen lunchbox, beeldje of T-shirt kan kopen.”

De argeloze fan zal de naam onschuldig opvatten. The Force (de Kracht) is immers wat het Star Wars universum zo speciaal maakt. En hee, Force Friday allitereert ook nog eens lekker! Maar het Engels kent meerdere betekenissen voor het woord ‘force’. En eentje komt nogal ongelukkig over. ‘To force someone’ betekent namelijk ‘iemand dwingen’. In dat licht bezien is Force Friday de beweging die jou dwingt je portemonnee te trekken om je zuurverdiende centjes aan een Amerikaanse multinational te doneren. De ‘beloning’ die je ervoor terugkrijgt is een stuk plastic dat de belofte van plezier met zich meedraagt. Een belofte die niet per se ingelost gaat worden. Want zeg nou eens eerlijk: koop je die pupkes om mee te spelen, of om op zolder te stallen in de hoop dat je ze over een paar jaar met forse winst kan doorverkopen?

Maar laat mijn gemijmer de pret vooral niet drukken. Zonder deze hele beweging zouden we nooit een op afstand bestuurbare BB-8 hebben gehad. En dat stuk speelgoed, dat geef ik grif toe, is een blije aanvulling in elke verzameling. May the toys be with you!

 

Wouter de Boer

 

 

 

…..:: Terug naar de hoofdpagina